Opis ćmy: gdzie żyje, co je, jak wygląda

Na zakończenie serii artykułów poświęconych walce z takim domowym szkodnikiem jakim są ćmy, chcielibyśmy w ramach tego materiału opowiedzieć naszym Czytelnikom nieco więcej o przedstawicielach tej ogromnej rodziny. Rzeczywiście, za skromną definicją „mola” kryje się znacznie więcej interesujących informacji, które można znaleźć tylko w wysoce specjalistycznych źródłach.

Skoncentruje się nie tylko na najsłynniejszych przedstawicielach rodzaju „motyle nocne”, jak np. Ćma opatrunkowa czy ćma kuchenna, dowiesz się również o dość rzadkich gatunkach, które występują daleko poza granicami naszego kraju, a także nic nie mają zrobić z ludzką działalnością, tak jak w planie sabotażu na równi z cyklem życia.

 

Przedstawiamy mało znane, unikalne fakty dotyczące motyli, które mogliśmy znaleźć nie tylko w przestrzeni wirtualnej, ale także w oficjalnych publikacjach entomologicznych.

Podsumowanie rodziny

Ćma odnosi się do owadów blisko spokrewnionych z motylami, chociaż w rzeczywistości tak nie jest, z wyjątkiem ogólnej definicji, która obejmuje również termin „ćma”. Tymczasem zarówno ćmy, jak i motyle należą do tego samego rzędu Lepidoptera i na tym kończą się ich podobieństwa. Różnice między motylami i ćmami to coś więcej niż tylko sucha taksonomia entomologiczna. Do tej pory naukowcy zidentyfikowali około 200 tysięcy gatunków motyli na całym świecie iz całą pewnością możemy powiedzieć, że wśród ćmy jest co najmniej pięć razy więcej znanych przedstawicieli.

Wszystkie gatunki charakteryzują się ogólną budową ciała i procesami życiowymi. Czułki ćmy są z reguły krótsze niż u motyli, a na ich długości można znaleźć kudłate „rozgałęzienie”, które mocno przypomina szron na drutach. Gdy owad siada, składa równomiernie skrzydła, co nadaje ich ciału wąski, płaski kształt. Wyjątkiem może być kilka gatunków, które utrzymują skrzydła w stanie spoczynku. Rozmiary ćmy różnych gatunków mogą się znacznie różnić – od kilku milimetrów do kilku centymetrów.

Owady te mają zazwyczaj grube, kosmate ciała w kolorze od złotożółtego do ciemnobrązowego. Niektóre gatunki mają radykalnie czarny kolor. Zdecydowana większość jest aktywna w nocy i odpoczywa w ciągu dnia w najlepiej zacienionym środowisku.

 

Interesujące fakty

Niektóre gatunki mają bardzo długą trąbkę lub, jak to się czasem nazywa, język, którego owady używają do wysysania nektaru lub innych płynów roślinnych. Ta trąba ma tendencję do bardzo ciasnego składania się, gdy nie ma potrzeby jej używania. Jednak podczas karmienia owada język „rozwija się” na całą swoją długość, a u niektórych gatunków w stanie rozłożonym może być kilkakrotnie dłuższy od ciała.

Na przykład ćma jastrzębia madagaskarska, która jest bezpośrednim krewnym nas wszystkich, dobrze znanego jastrzębia topoli, o którym szczegółowo mówiliśmy w tym artykule, ma trąbkę o długości około 33 cm. Taka wyjątkowa cecha przypadła owadowi na pewno w procesie ewolucji, gdyż jego głównym pożywieniem jest nektar ze storczyków rosnących w tym regionie, których kwiaty mają bardzo głęboką „szyję”.

Opis ćmy: gdzie żyje, co je, jak wygląda

Jednak nie wszystkie gatunki ćmy mają takie „długie języki”. Wiele z nich ma bardzo krótką trąbkę i jest to również konsekwencja ewolucji, ponieważ taka adaptacja sprawia, że ​​spożywanie soku owocowego jest łatwe i skuteczne.

Pozostałe gatunki, których jest znacznie więcej, w ogóle nie mają aparatu ustnego. Dokładniej, istnieje, jednak jego części składowe są tak zredukowane, że nie ma absolutnie żadnego sposobu, aby je wykorzystać. Najwyraźniej nie jest to potrzebne, gdyż dorośli w ciągu całego swojego, zazwyczaj bardzo krótkiego życia, potrafią marnować energię, którą zgromadzili będąc na etapie bardzo żarłocznej larwy, którą lepiej znamy jako gąsienica.

Anteny, a właściwie anteny, a także kończyny i wiele innych części ciała są dosłownie usiane wrażliwymi receptorami, których owad używa do oceny środowiska i poszukiwania pożywienia. Ten zmysł węchu jest używany głównie do znalezienia nektaru kwiatowego i partnera do rozmnażania.

Spośród prawie wszystkich gatunków tych owadów samice latają na spotkanie samców, które wyrzucają w powietrze swoje pachnące feromony. Te substancje aromatyczne powstają na ostatnim odcinku środkowej pary kończyn, łuskach na skrzydłach lub gruczołach zlokalizowanych w okolicy brzucha. Warto zauważyć, że samica naszej zwykłej ćmy ubraniowej jest w stanie wykryć samca z odległości ponad 2 km, z zastrzeżeniem sprzyjającego wiatru, chociaż oczywiście nie będzie w stanie go dosięgnąć.

Larwy i ryż

Naturalny „kamuflaż”

Natura nie bez powodu nadała ciemom tak niepozorny kolor. Przede wszystkim dlatego, że ziemisty odcień jest doskonałą obroną i pozwala uniknąć nieprzydatnego spotkania z głodnym drapieżnikiem. Ciekawostką jest fakt, że przedstawiciele różnych gatunków ćmy żyjących w określonym środowisku nabierają kolorów zgodnie z jego warunkami. Na przykład dla rozwoju ćmy gatunków leśnych bardziej charakterystyczny jest zielonkawy odcień, a dla innych zabarwienie kory drzew, która rośnie bardziej na tym obszarze.

Ale nauka zdała sobie sprawę z jeszcze bardziej wyjątkowego zjawiska, właściwości, którą może się pochwalić tylko niewielu przedstawicieli świata owadów. Zaobserwowano, że na obszarach miejskich, gdzie występuje duże zanieczyszczenie sadzą, niektóre gatunki ćmy przybrały w rzeczywistości ciemniejszy kolor niż owady tego samego gatunku żyjące na obszarach mniej zanieczyszczonych.

Inną skuteczną formą kamuflażu jest kształt, jaki przyjmuje owad w stanie spoczynku. Gatunki żyjące głównie w koronach drzew z reguły w ogóle nie składają skrzydeł, aby bardziej przypominały suche liście, a „trawiaste” faktycznie rozciągają skrzydła w linii, aby nie można ich było rozróżnić z źdźbła trawy. Nie ostatnie miejsce zajmuje strategia lotu ćmy.

 

Niewiele z tych gatunków lata prosto i wolno. Wielu z nas widziało latającą ćmę domową – w taki sposób, że trudno ją złapać. Światło podnieca owada, zmuszając go do jeszcze większej aktywności, dlatego im bliżej źródła światła, na przykład żarówki, tym szybciej będzie latać ćma i tym bardziej chaotyczny będzie na pierwszy rzut oka wektor jego kierunku, który najczęściej staje się okrągły.

Skuteczną formą obrony, której inne owady latające mogą nauczyć się od ćmy, jest mimikra. Mimikra odnosi się do zdolności żywego organizmu do symulowania wyglądu większego lub bardziej groźnego stworzenia. Tę formę ochrony posiadają zarówno gąsienice z ogonami, które wyglądają jak duża głowa jadowitego węża, jak i dorosłe osobniki, których plamiste zabarwienie na zewnętrznej powierzchni rozpostartych skrzydeł odstrasza nawet duże ptaki. Mimikra jest charakterystyczna dla niektórych gatunków motyli.

Cechy widzenia

Ćmy, podobnie jak wiele innych dorosłych gatunków owadów, mają złożone i proste oczy. Kompleksy składają się z wielu sześciokątnych soczewek, czyli rogówek, które skupiają światło z każdej części pola widzenia na określonej powierzchni – odpowiedniku naszej siatkówki. Nerw wzrokowy przenosi informacje wizualne do mózgu owada.

Takie cechy pozwalają tym nocnym przedstawicielom świata zwierząt doskonale poruszać się w ciemnościach, a także widzieć tylko te obiekty, które mogą być dla nich interesujące i przydatne, wszystko inne jest właściwie eliminowane jako niepotrzebne. Między innymi ćmy widzą promienie ultrafioletowe, które są całkowicie niewidoczne dla ludzkiego oka.

Należy zauważyć, że cechy wizualne motyli różnią się w zależności od różnych etapów rozwoju cyklu życia. Kto powiedział, że gąsienica nie ma oczu? Ma je ​​wiele gatunków, w tym larwy tej właśnie ćmy ubierającej, które doskonale pomagają jej w poruszaniu się po środowisku. Jednak gąsienice mają tylko proste oczy lub, jak nazywają je naukowcy, oczy, które potrafią tylko odróżnić ciemność od światła. Ale takie oczy nie są w stanie stworzyć obrazu, tymczasem nic nie stoi na przeszkodzie, aby larwa ćmy „zobaczyła” światło, które weszło przez otwarte drzwi szafy i szybko wycofało się w głąb gniazda.

 

Fizycznie oczy larw ćmy składają się z fotoreceptorów (komórek światłoczułych) i pigmentów, które pod wpływem światła zmieniają swoją strukturę chemiczną, podrażniając receptory nerwowe nerwu wzrokowego, zmuszając larwy do ukrycia się. Ale oczy samych gąsienic są trzy razy większe niż oczy ludzi, które są umieszczone w postaci półkolistego pierścienia po obu stronach głowy, zapewniając widok prawie 360 ​​stopni.

Narządy zmysłów

Ten typ receptora, rozwinięty do wyjątkowego stanu z ogromną liczbą możliwości, może pochwalić się jedynie komarami i pszczołami miodnymi. Ale natura nie nagrodziła ćm tak szerokim wachlarzem korzyści.

„Dół” na ciele gąsienicy zapewnia larwie zmysł dotyku. Owad czuje wspaniały dotyk dzięki długim włosom, które rosną prawie na całej powierzchni ich egzoszkieletu i są połączone z komórkami nerwowymi, które przekazują informacje o kontakcie do mózgu owada.

Włosy czuciowe na ciele dorosłych znajdują się na całym ciele, zwłaszcza na czułkach. Oprócz wrażliwości dotykowej i „kulinarnej” dostarczają informacji o prędkości i kierunku wiatru podczas lotu owada.

Nawigacja

Kret nigdy się nigdzie nie porusza, jak mogłoby się wydawać wielu naszych czytelników. Właściwie jak żaden inny żywy organizm, z wyjątkiem ludzi. Wszystko w świecie zwierząt i roślin jest ze sobą powiązane i nie może się tak po prostu wydarzyć, ponieważ nie ma nic do zrobienia. W szczególności ćma zawsze lata, albo w poszukiwaniu pary, pożywienia, albo w celu złożenia jaj.

Kret z bliska

Obecnie istnieje wiele kontrowersji, dlaczego światło tak przyciąga ćmy, jednak w rzeczywistości ta informacja nadal pozostaje tajemnicą. Jedna z hipotez, która po drodze może wyjaśnić, dlaczego motyle są bardziej aktywne w świetle, mówi, że ciepło światła rozgrzewa mięśnie skrzydeł ćmy, ponieważ światło księżyca nie ogrzewa w nocy. Jednak ten pomysł nie został jeszcze udowodniony naukowo. Inna, również dość dobrze znana teoria głosi, że światło, a zwłaszcza jego ultrafioletowa część, emituje energię podobną do tej, którą wydzielają nocne kwiaty, których nektar jest głównym pokarmem dla owadów.

O biegu i prędkości ćmy decydują księżyc i gwiazdy, a gdy są one niedostępne, owad kieruje się wskazówkami geomagnetycznymi Ziemi.

Inne interesujące informacje

  • Ubrania dla dorosłych i ćmy kuchenne, które są dobrze znane jako szkodniki domowe, w ogóle nie żerują. Główna szkoda, jaką wyrządzają ludziom, przypada na larwy, które mają niezwykle wysoką żarłoczność. Często zadawane pytanie – skąd pochodzi kret? Odpowiedź jest bardzo prosta – przylatuje z ulicy.
  • Nauka zajmująca się badaniem ćmy i motyli jest znana jako lepidoptologia, a biolodzy specjalizujący się w tej dyscyplinie to lepidopteri.
  • Często ćma jest szkodnikiem. Różne gatunki, zwłaszcza w stadium larwalnym, należą do głównych szkodników rolniczych i domowych w wielu częściach świata. Na przykład gąsienica ćmy cygańskiej powoduje poważne szkody w lasach. W klimacie umiarkowanym ćma dorszowa powoduje znaczne szkody w produkcji owoców. W klimacie tropikalnym i subtropikalnym ćma kapusta jest prawdopodobnie najpoważniejszym szkodnikiem roślin krzyżowych – rodzin gorczycy i kapusty. Przeczytaj więcej na temat ćmy kapustnej.
  • Owady są w stanie „słyszeć” dźwięki poprzez swoje skrzydła, dzięki wibracjom pyłku na nich.
  • Wiele gatunków ćmy i motyli ma dobrze rozwinięty specjalny organ zwany organem Johnstona, znajdujący się u podstawy czułek. Narząd ten jest odpowiedzialny za zachowanie równowagi i orientacji podczas lotu.

Pytania od naszych czytelników

W trakcie publikacji materiałów o ćmach nasza redakcja otrzymała wiele pytań od naszych czytelników. Postanowiliśmy opublikować te regularnie powtarzające się w osobnej sekcji.

  • Jak znaleźć kret w mieszkaniu?

Z reguły pierwszą oznaką pojawienia się ćmy jest obecność latającego dorosłego owada. Ogólnie rzecz biorąc, rzeczy wełniane i futrzane nie powinny być pozostawiane bez opieki. Można w nich znaleźć podczas badania różne etapy życia owada. Jeśli ćma żyje w jakiejś konkretnej rzeczy, najprawdopodobniej ta rzecz jest już częściowo zepsuta.

  • Jak wygląda larwa ćmy?

Struktura ćmy, a raczej jego larwy – garderoby lub kuchni, przypomina małego żółtawo-różowego robaka z ciemną głową. Jeśli go dotkniesz lub rzucisz na niego światło, zacznie się aktywnie wiercić, aż spadnie.

Larwa

  • Jak zaczyna się kret?

Jak zauważyliśmy powyżej, ćma wlatuje do przestrzeni życiowej ze środowiska zewnętrznego, z reguły w nocy, do światła. Ponadto ćma kuchenna może „przyjść” wraz z pożywieniem, jeśli wcześniej nie przestrzegano warunków przechowywania.

  • Jak wygląda kret? Pokaż zdjęcie?

Wiele naszych artykułów zawiera zdjęcia ćmy, więc możesz je szczegółowo przestudiować, czytając inne nasze artykuły.

  • Co je kret?

Dorosłe ćmy domowe w ogóle nie żerują. Ale larwy ubrań potrzebują składników odżywczych z włókien zwierzęcych – wełny lub futra, dlatego każda tkanka zawierająca przynajmniej niewielką ilość takich włókien jest zagrożona.

Larwy kuchenne lub ćmy spożywcze żywią się produktami roślinnymi, głównie pochodzenia zbożowego. Dlatego często można je znaleźć w pojemnikach ze zbożami, mąką, a także orzechami i suszonymi owocami. Produkty te nie nadają się już do spożycia przez ludzi.

Amelia Dąbrowski
Amelia Dąbrowski
Redaktor
Rate author